ลักษณะ​พิเศษ​

Posted: มกราคม 2, 2013 in _องค์ความรู้ภาษาไทย
ป้ายกำกับ:, , ,

http://www.dailynews.co.th/article/44/78641

วันอังคารที่ 2 มีนาคม 2553 เวลา 00:00 น.

​ชาว​พุทธ​ถือ​ว่า​การ​สร้าง​พระ​พุทธ​รูป​เป็น​การ​แสดง​ถึง​ความ​ศรัทธา​เลื่อมใส​ที่​มี​ต่อ​พระ​บรม​ศาสดา​และ​เพื่อ​สืบ​ต่อ​พระ​พุทธ​ศาสนา​ให้​ยั่งยืน​ ​แต่​การ​สร้าง​พระ​พุทธ​รูป​ก็​ย่อม​ต้อง​สร้าง​ให้​มี​ลักษณะ​พิเศษ​ ​เนื่อง​จาก​เป็น​ตัว​แทน​ของ​พระ​บรม​ศาสดา​ ​หนังสือ​ศิลปกรรม​ไทย​ : ​พระ​พุทธ​ปฏิมา​ ​พระ​บรม​มหาราช​วัง​ ​วัด​ ​เรือน​ไทย​ภาค​กลาง​ ​ฉบับ​ราชบัณฑิตยสถาน​ ​กล่าว​ถึง​ลักษณะ​พิเศษ​ไว้​ว่า​ ​เมื่อ​มี​การ​คิด​ประดิษฐ์​พระ​พุทธ​รูป​ขึ้น​มา​ ​จำ​เป็น​ต้อง​สร้าง​ลักษณะ​แห่ง​พุทธ​ปฏิมา​ขึ้น​ตาม​หลัก​การ​ ​ลักษณะ​แห่ง​รูป​ปฏิมากร​รม​ ​ให้​สม​ควร​แก่​สภาวะ​ของ​รูป​นั้น​ ๆ ​โดย​เฉพาะ​ ​ดัง​นั้น​พระ​พุทธ​รูป​จึง​ต้อง​มี​ลักษณะ​หลาย​อย่าง​ที่​แตก​ต่าง​ออก​ไป​จาก​ลักษณะ​ของ​มนุษย์​สามัญ​ ​และ​ต้อง​มี​ลักษณะ​ของ​มหาบุรุษ​ตาม​ความ​เชื่อ​ของ​ผู้​รู้​ที่​มี​มา​แต่​ครั้ง​โบราณ​ด้วย​ ​แม้ว​่า​ใน​ระยะ​แรก​จะ​ไม่​เคร่งครัด​ใน​ลักษณะ​ของ​มหาบุรุษ​นัก​ก็​ตาม​ ​ต่อม​า​เมื่อ​มี​ผู้​เรียบ​เรียง​ ​ตำรา​ลักษณะ​มหาบุรุษ​ ​ขึ้น​ ​การ​สร้าง​พระ​พุทธ​รูป​จึง​มี​ความ​เคร่งครัด​ตาม​ตำรา​ยิ่ง​ขึ้น​ ​จน​ทำ​ให้​มี​ลักษณะ​เฉพาะ​และ​ผิด​ไป​จาก​ลักษณะ​ของ​สามัญ​ชน​มาก​

​ลักษณะ​พิเศษ​ของ​พระ​พุทธ​รูป​ที่​เด่น​ชัด​ ​คือ​ ​พระ​เกตุ​มาลา​ ​ใน​มหา​ปุร​ิส ​ลักขณะ​กล่าว​ว่า​ ​ศีรษะ​เป็น​รูป​อุณหิส​ ​คำ​ว่า​ ​อุณหิส​ ​หมาย​ถึง​ ​ส่วน​ที่​เป็น​กระหม่อม​ ​ของ​ศีรษะ​ซึ่ง​นูน​สูง​ตั้ง​ขึ้น​อย่าง​สง่า​งาม​ดัง​ผ้า​โพก​หรือ​มงกุฎ​ ​การ​สร้าง​พระ​พุทธ​รูป​จึง​พยายาม​ทำ​ให้​กระหม่อม​นูน​สูง​แตก​ต่าง​ออก​ไป​จาก​พระ​สาวก​และ​คน​ทั่ว​ไป​พระ​ศก​ ​ของ​พระ​พุทธ​รูป​รุ่น​แรก​ที่​สร้าง​ขึ้น​        ​ใน​แคว้น​คันธ​า​ระ​มี​ลักษณะ​เป็น​เส้น​หยิก​สวย​แบบ​คด​กริช​ ​ซึ่ง​คง​จะ​เป็น​ไป​ตาม​ลักษณะ​ของ​เทวรูป​ใน​ศาสนา​เดิม​ของ​ช่าง​ผู้​สร้าง​ประกอบ​กับ​ข้อมูล​ที่​ได้​รับ​การ​บอก​เล่า​เกี่ยว​กับ​ลักษณะ​ผม​ของ​มหาบุรุษ​ว่า​ “​ผม​แยก​เส้น​กัน​ ​สี​เขียว​เข้ม​เหมือน​ดอก​อัญชัน​หรือ​โคน​หาง​นก​ยูง​ ​ขมวด​เวียน​ขวา​” ​การ​ตี​ความ​ของ​ลักษณะ​ดัง​กล่าว​นี้​คง​ไม่​ง่าย​นัก​  ​แต่​ช่าง​รุ่น​แรก​ก็​ได้​แสดง​ลักษณะ​พิเศษ​นี้​ได้​อย่าง​กล้า​หาญ​มาก​ ​ภาย​หลัง​พระ​พุทธ​รูป​ของ​อินเดีย​ก็​เริ่ม​มี​ลักษณะ​เป็น​เม็ด​ขมวด​อย่าง​ก้น​หอย​ ​ซึ่ง​คง​เนื่อง​มา​จาก​การ​ตี​ความ​หมาย​ของ​ลักษณะ​ดัง​กล่าว​เช่น​กัน​ ​โดย​การ​เน้น​ตรง​ที่​กล่าว​ว่า​ ​ผม​แยก​เส้น​กัน​ ​และ​ ​ขมวด​เวียน​ขวา​ ​ที่​เป็น​ลักษณะ​ที่​แตก​ต่าง​จาก​สาวก​ ​จึง​นับ​ว่า​พระ​ศก​มี​ส่วน​เสริม​ให้​พระ​พุทธ​รูป​เป็น​ ​เอกอุ​ดม​สมมุติ​รูป​ ​ไม่​ใช่​เป็น​ไป​ตาม​ลักษณะ​ของ​มนุษย์​สามัญ​ ​ทั้ง​มิ​ใช่​รูป​เหมือน​พระ​องค์​ของ​พระ​พุทธ​เจ้า​อีก​ด้วย​.

​พัช​นะ​ ​บุญ​ประดิษฐ์​

ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s