http://www.dailynews.co.th/article/44/67829

วันอังคารที่ 5 มกราคม 2553 เวลา 00:00 น.

คำ อับเฉา ถ้าเป็นคำวิเศษณ์หมายถึงไม่สดชื่น, ไม่ชื่นบาน แต่ที่จะกล่าวถึงนี้คือคำนามซึ่งหลายคนอาจไม่ทราบความหมาย อับเฉา คือสิ่งที่เป็นของใช้ถ่วงเรือกันเรือโคลง ดังนั้นสิ่งที่ใช้เป็นอับเฉาจึงมักจะมีน้ำหนักมากอย่างหินหรือทราย

อับเฉามิได้เป็นเพียงแค่สิ่งที่ใช้ถ่วงน้ำหนักเรือ เมื่อนำมาทำให้สวยงามก็สามารถใช้ประดับตกแต่งสถานที่ได้ อย่างในประเทศไทยใช้อับเฉาที่เป็น ตุ๊กตาหิน ศิลปะจีนตกแต่งพระราชวังหรือวัด ซึ่งมีปรากฏมาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น หรืออาจมีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ตุ๊กตาหินเหล่านี้ทำจากหินเนื้อสีเทา แต่ยังไม่มีหลักฐานว่าเป็นวัสดุที่ผสมขึ้นแล้วปั้น แกะสลักจากหิน หรือเป็นวัสดุเช่นเดียวกับศิลาแลงที่ปั้นได้ขณะยังไม่แข็งตัว มีรูปต่าง ๆ เช่น สิงโต มังกร ช้าง ม้า ที่ทำเป็นรูปมนุษย์ก็มีรูปขุนนางจีนฝ่ายบู๊ ฝ่ายบุ๋น สตรี ทหารแต่งกายอย่างฝรั่ง

เรื่องตุ๊กตาหินนี้มีกล่าวไว้ในหนังสือ พจนานุกรมศัพท์ศิลปกรรม อักษร ซ-ฮ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ซึ่งให้ข้อมูลว่า พ่อค้าชาวจีนนำตุ๊กตาหินดังกล่าวเข้ามาในประเทศไทยโดยใช้เป็นอับเฉาของเรือสำเภา เพื่อถ่วงน้ำหนักเรือกันเรือถูกพายุพัดล่ม เนื่องจากเมื่อเดินทางมาซื้อสินค้าจากไทยกลับไปขายที่ประเทศตนนั้นเรือสำเภาจะว่างและเบา แต่มีบางส่วนอาจนำเข้ามาถวายพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ครั้งเมื่อยังดำรงพระราชอิสริยยศเป็นพระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ (พระองค์เจ้าทับ) ทรงดำรงตำแหน่งเจ้ากรมท่า และสันนิษ   ฐานว่าคงมีการนำเข้ามาหลายครั้ง จึงพบว่ามีประดับอยู่ตามพระ  อารามต่าง ๆ ทั้งพระอารามที่มีอยู่เดิม และที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดฯ ให้สร้างขึ้นใหม่หรือบูรณปฏิสังขรณ์ตามแบบพระราชนิยม เช่น วัดอรุณราชวราราม วัด เทพธิดาราม ในภายหลังจึงมีการสั่งซื้อเข้ามาถวายวัดหรือตั้ง ประดับในอาคารสถานที่ของข้าราชการผู้ใหญ่และวังเจ้านาย

เมื่อกล่าวถึงตุ๊กตาหินศิลปะจีนแล้ว ก็ขอกล่าวถึงตุ๊กตาหินที่เป็นศิลปะของไทยด้วย แต่ตุ๊กตาเหล่านี้ไม่ได้ใช้เป็นอับเฉา เช่น ตุ๊กตาหินทรายรูปเจ้าเงาะกับนางรจนา รูปพระสุธนกับนางมโนราห์ รูปไกรทองกับนางวิมาลา และรูปหนุมานกับนางสุพรรณมัจฉา ปัจจุบันเก็บอยู่ในพิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เข้าใจว่าคงจะทำขึ้นในสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ลักษณะทั่วไปของตุ๊กตาหินเหล่านี้คล้ายรูปที่หล่อด้วยโลหะหรือรูปที่แกะสลักด้วยไม้ตามแบบศิลปะไทย.

พัชนะ  บุญประดิษฐ์

ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s