เรือ​สำปั้น​

Posted: กรกฎาคม 8, 2012 in _องค์ความรู้ภาษาไทย
ป้ายกำกับ:, , ,

http://www.dailynews.co.th/article/44/69615

วันพฤหัสบดีที่ 14 มกราคม 2553 เวลา 00:00 น.

“สำปั้น” เป็นชื่อเรือชนิดหนึ่ง  ใช้เป็นพาหนะสำหรับอาศัยไปมาหรือบรรทุกสิ่งของสินค้าขึ้นล่องทางน้ำ  โดยการแจวหรือพาย  คำว่า สำปั้น มีความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒ ว่า ชื่อเรือต่อเสริมกราบชนิดหนึ่ง เดิมทําด้วยไม้กระดาน ๓ แผ่น ท้ายสูงกว่าหัวเรือ ใช้แจวหรือพาย และมีผู้อธิบายว่า ในภาษาจีน อ่านว่า ซำปั้ง แปลตามตัวอักษรว่า ไม้กระดาน ๓ แผ่น มีความหมายเป็นเรือเล็ก ๆ ชนิดหนึ่ง

สารานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน เล่มที่ ๒๘ ได้อธิบายรายละเอียดของเรือชนิดนี้ไว้ว่า เรือสำปั้นของไทยเดิมสันนิษฐานว่า ได้ แบบอย่างจากเรือของจีน คนไทยโดยเฉพาะในภาคกลางน่าจะมีเรือสำปั้นอย่างจีนใช้มาก่อนสมัยรัตนโกสินทร์แล้ว  ด้วยเหตุว่าในสมัยอยุธยา ไทยมีการติดต่อค้าขายกับจีนเป็นประจำ โดยใช้เรือสำเภาบรรทุกสินค้าและมีเรือเล็กสำหรับใช้งานไปมาระหว่างเรือสำเภากับฝั่ง  คนไทยสมัยนั้นย่อมพบเห็นและเอาอย่างเรือเล็กนั้นมาต่อเป็นเรือสำหรับใช้ในย่านน้ำตื้นและใช้ระยะ        ใกล้ ๆ รูปแบบของเรือมีการพัฒนามาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  ซึ่งพระยาสุรวงศ์มนตรี [สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรวงศ์ (ดิศ บุนนาค)] เป็นผู้ต้นคิดพิจารณาลักษณะของเรืออย่างจีนซึ่งไทยเอามาใช้นั้นว่า รูปร่างเทอะทะไม่คล่องแคล่ว จึงได้คิดดัดแปลงและปรับปรุงขึ้นใหม่ เรียกว่า เรือสำปั้นแปลง  เรือสำปั้นแปลงคงจะเป็นที่นิยมและยอมรับกันว่าดีกว่าเรือสำปั้นอย่างจีน  พระยาสุรวงศ์มนตรีจึงคิดต่อเรือสำปั้นให้มีขนาดใหญ่และยาวขึ้น และได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย ในสมัยก่อนเรือสำปั้นได้รับความนิยมอยู่ในสมัยหนึ่ง ในย่านที่ใช้ทางน้ำเป็นทางสัญจร โดยเฉพาะในภาคกลาง

ภายหลังการคมนาคมเปลี่ยนไปใช้ทางถนนเป็นทางสัญจรแทนทางน้ำ ความต้องการใช้เรือจึงค่อย ๆ ลดลง จนปัจจุบันภาพเรือสำปั้นไม่อาจพบเห็นได้ง่ายตามแม่น้ำลำคลองดังเช่นในอดีตที่ผ่านมาแล้ว.

อิสริยา เลาหตีรานนท์

ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s