เสา​ส​ถา​ปัตย์​ไทย​

Posted: กรกฎาคม 6, 2012 in _องค์ความรู้ภาษาไทย
ป้ายกำกับ:,

http://www.dailynews.co.th/article/44/54488

วันศุกร์ที่ 13 พฤศจิกายน 2552 เวลา 00:00 น.

เสา เป็นส่วนประกอบที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ  โดยใช้เป็นหลักหรือเป็นเครื่องรองรับสิ่งอื่น เสามีชื่อหลายอย่าง เช่น เสาเรือน เสาไฟฟ้า  ตัวอย่างเสาทั้ง ๒ อย่างนี้คงคุ้นเคยกันดี แต่ถ้าเอ่ยถึง เสาตุ๊กตา หลายคนอาจเข้าใจผิดว่าเป็นเสาของเล่น  ที่จริงแล้วเสาตุ๊กตาเป็นเครื่องประกอบเรือนไทยที่สำคัญอย่างหนึ่ง

เสาตุ๊กตา เป็นเสาท่อนสั้นที่ตั้งบนขื่อขึ้นไปรับปลายขื่อโทหรือขื่อรองของเครื่องประดุ หรือหากสร้างเรือนเพิ่มขึ้นอีกหลังหนึ่งข้างเรือนหลังเดิม เสาตุ๊กตาจะทำหน้าที่ยันขื่อขึ้นไปรับจันทันของหลังคา เรือนหลังใหม่ เสาตุ๊กตามีขนาดเล็กกว่าเสาที่เป็นหลักหรือ เสาประธาน

นอกจากเสาตุ๊กตาแล้ว ยังมี เสาหาน ซึ่งเป็นเสาลอยหรือเสาที่อยู่หน้ามุขของอุโบสถหรือวิหารชนิดจั่วเปิด  โดยมากมีจำนวน ๔ ต้น  เสาหานนี้มีทั้งเสาสี่เหลี่ยม เสาสี่เหลี่ยมย่อมุม และเสากลม  ปลายเสาที่รับขื่อมักมีบัวหัวเสา โคนเสาจะมีพนักทึบหรือโปร่งเพื่อเป็นขอบเขต นั่งพิง หรือกันตก

นอกจากนี้ยังมี เสาหาร ซึ่งเป็นเสาขนาดเล็กที่อยู่รอบคอฐานยอดหรือก้านฉัตรของเจดีย์ทรงกลม มักมีจำนวน ๘ ต้น  เสาหารนี้คล้ายทำหน้าที่รองรับส่วนยอดของเจดีย์  นิยมทำกันมาตั้งแต่สมัยอยุธยา  ส่วนเจดีย์ทรงกลมของสถาปัตยกรรมสมัยสุโขทัยไม่นิยมทำเสาหาร

ผู้ที่ไม่ค่อยคุ้นเคยกับสถาปัตยกรรมไทยและอยากเห็นเสาของจริงว่าเสาต่าง ๆ ดังกล่าวข้างต้นมีลักษณะอย่างไร น่าจะหาโอกาสไปเที่ยวชมวัดหรือบ้านเรือนไทย  ซึ่งมีให้เห็นได้ทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด  หากเห็นแล้วจะทึ่งในภูมิปัญญาของช่างไทยที่คิดค้นวิธีการปลูกสร้างสถาปัตยกรรมได้อย่างชาญฉลาด สวยงาม ไม่แพ้ช่างต่างชาติ.

พัชนะ  บุญประดิษฐ์

ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s