http://www.dailynews.co.th/article/44/42256

วันพฤหัสบดีที่ 17 กันยายน 2552 เวลา 00:00 น.

ชาวพุทธทุกคนคงรู้จักโบสถ์หรืออุโบสถ โบสถ์เป็นอาคารสำคัญของวัดทางพระพุทธศาสนา ใช้เป็นที่ประชุมพระสงฆ์เพื่อทำสังฆกรรม ในสมัยโบราณใช้สีมาหรือสระน้ำเป็นเครื่องกำหนดขอบเขต

การสร้างโบสถ์ต้องขอพระราชทาน วิสุงคามสีมาคือเขตที่พระมหากษัตริย์พระราชทานเป็นสิทธิ์ขาดเพื่อให้ใช้เป็นที่สร้างโบสถ์ได้ บริเวณภายนอกโบสถ์จะฝังลูกนิมิตโดยรอบเป็นเครื่องกำหนดเขตที่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา ตามปรกติมีลูกนิมิต ๘ ลูกใน ๘ ทิศ ด้านบนเหนือลูกนิมิตมักมี ใบสีมา ประดิษฐานอยู่ และอาจสร้างซุ้มครอบใบสีมา เรียกว่า ซุ้มพัทธสีมา หรือ ซุ้มสีมา รูปแบบผังพื้นโดยทั่วไปเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มักมีระเบียง มุข หรือเฉลียง ประกอบ

โบสถ์พบหลักฐานว่าเริ่มมีในสมัยสุโขทัย แต่มีเพียงซากไม่มากนัก ต่อมาในสมัยอยุธยาตอนต้น โบสถ์มีความสำคัญขึ้นกว่าเดิมแต่ยังน้อยกว่า วิหาร จึงยังมีขนาดเล็กและนิยมสร้างไว้ทางทิศตะวันตกซึ่งเป็นด้านหลังของวัด ในสมัยอยุธยาตอนกลางและตอนปลาย โบสถ์มีความสำคัญมากขึ้น จึงทำให้ขนาดและรูปแบบเปลี่ยนแปลงไป เช่น โบสถ์สมัยอยุธยาตอนกลางมีขนาดใหญ่ขึ้นกว่าเดิม เจาะช่องหน้าต่าง และมีลักษณะเด่นคือทำตรงส่วนฐานเป็นเส้นอ่อนโค้งอย่างที่เรียกว่า ตกท้องสำเภา หรือ ตกท้องช้าง ซึ่งถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่งของวัดมาจนถึงปัจจุบัน

ในสมัยรัตนโกสินทร์มักสร้างโบสถ์ขนาดใหญ่ มีรูปแบบแตกต่างกันออกไปตามขนบนิยมและแบบอย่าง  วัดบางวัดได้รับอิทธิพลจากต่างประเทศมาผสมผสานอย่างเห็นได้ชัดเจน เช่น พระอุโบสถวัดราชโอรสาราม    หรือวัดราชาธิวาส นอกจากนี้ โบสถ์ในท้องถิ่นก็มีรูปแบบและลักษณะเฉพาะทางศิลปะที่แตกต่างกันไป

ปัจจุบันเรียกโบสถ์ตามฐานะของวัดคือ พระอารามหลวงเรียกว่า พระอุโบสถ วัดราษฎร์เรียกว่า อุโบสถ หรือ โบสถ์ ทั้งนี้ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเรียกโบสถ์ว่า สิม.

พัชนะ บุญประดิษฐ์

ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s